Stanisław Gano patronem „Jedynki”  

Szkoła Podstawowa nr 1 w Opatowie, potocznie nazywana „Jedynką”, otrzymała imię swego krajana, generała brygady, Stanisława Gano, szefa Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza, który kierował polskim wywiadem podczas II wojny światowej. W tym roku przypada 50 rocznica jego śmierci i 123 urodzin.

- Cały jego żołnierski szlak powoduje ogromne uznanie i jednocześnie budzi podziw – powiedział podczas uroczystości burmistrz Andrzej Chaniecki. - . Był to człowiek niezwykłej osobowości i tożsamości, żołnierz z krwi i kości, dla którego własne państwo było najwyższą wartością. Miał głęboką świadomość, że powrót do Polski z Londynu w nowej sytuacji geopolitycznej jest niemożliwy, co niebawem się potwierdziło, gdy nowa władza, w rodzinnym kraju, w ojczyźnie, za którą tak ofiarnie walczył, pozbawiła go polskiego obywatelstwa.

 

Burmistrz Andrzej Chaniecki podziękował dyrekcji, rodzicom, społeczności szkolnej za to, że w roku jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości szkoła otrzymała imię żołnierza, którego w nawiązaniu do opowiadania Stefana Żeromskiego, można określić jako żołnierza tułacza. Burmistrz przypomniał epizod ze stycznia 2013 r., gdy uczestniczył w ceremonii odsłonięcia nowego pomnika generała na cmentarzu w Casablance. W 2014 r. odbyła się uroczystość poświęcona generałowi na cmentarzu w Opatowie. I dzisiaj odsłaniana jest tablica generała w szkole, której na zawsze pozostanie patronem.

Marek Ujejski, krewny Stanisława Gano ze strony swojej babki, która pochodziła z rodziny Mroczkowskich, powiedział, że w Opatowie są widoczne ślady obecności tych rodzin, ich spowinowacenia, choćby na tablicach umieszczonych w kolegiacie św. Marcina. - Ziemia opatowska była i jest miejscem, gdzie kształtowały się ważne postaci, osobowości – podkreślił. - Z naszej rodziny pochodzili wspaniali inżynierowie. Jestem wdzięczny mieszkańcom, że pamięć o naszej rodzinie jest żywa, szczególnie o generale Gano.

- Pragniemy mu oddać to, co zabrała historia, przywrócić pamięć bohatera – mówili podczas uroczystości uczniowie szkoły, którzy wraz z nauczycielami przygotowali bardzo ciekawy program artystyczny.

Dyrektor szkoły Anna Przygoda przypomniała, że generał brygady Stanisław Gano wywodził się z Opatowa i jako jeden z nielicznych odniósł wielki sukces zawodowy i miał wpływ na historię naszego państwa w chwilach jego największego zagrożenia. Swoją niezłomnością oraz oddaniem Ojczyźnie podczas walki o jej niepodległość w latach 1918-21 oraz okresie II wojny światowej jest przykładem dla nowych pokoleń Polaków. – Jego postawa, osobiste cechy charakteru, oddanie Ojczyźnie i wierność przysiędze Jej złożonej będą we współczesnym świecie stanowiły doskonały osobisty wzorzec dla uczniów i absolwentów naszej szkoły – powiedziała.

Stanisław Gano urodził się w 1985 r. w Opatowie, pochodził z patriotycznej rodziny o tradycjach niepodległościowych. Był uzdolnionym młodzieńcem, podjął studia w Instytucie Technologicznym w Moskwie. Służbę wojskową rozpoczął w czasie I wojny światowej, kontynuował ją podczas wojny polsko-bolszewickiej. Za zasługi i bohaterstwo na polu walki z okresu wojen o odrodzenie naszej niepodległości otrzymał order Virtuti Militari V kl., 4-krotnie Krzyż Walecznych oraz Medal Niepodległości. Po wojnie został skierowany do pracy w wywiadzie zajmował się ogólnie kierunkiem wschodnim. Tuż przed II wojną kierował Samodzielnym Referatem Technicznym wywiadu. W okresie wojny był najpierw zastępcą szefa, a od grudnia 1941 r. szefem Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza. Powszechnie uważany jest za jednego z autorów sukcesów polskiego wywiadu podczas wojny. W 1945 r. jako szef polskiego wywiadu przekazał Brytyjczykom w depozyt, na ich żądanie, akta wywiadowcze II Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza. Akta nie zawierały kartoteki agentów, którą płk Gano rozkazał spalić, by nie weszła w posiadanie radzieckiego wywiadu. W 1946 r. został pozbawiony obywatelstwa polskiego. Po demobilizacji pozostał na uchodźstwie i ostatecznie osiedlił się w Maroku, gdzie zmarł w 1968 r. w Casablance.

 

baner sipws1

75 ROCZNICA POWSTANIA PAŃSTWA POLSKIEGO